مقدمه: آسیب به DNA اسپرم ممکن است با ناباروری مردان ارتباط داشته باشد. از عوامل مرتبط با این آسیب، استرس اکسیداتیو است که تحت تأثیر تعادل بین دریافت غذاهای پرواکسیدانی و آنتی اکسیدانی قرار دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط دریافت گروه های غذایی با شاخص فرگمنتاسیون DNA (DFI) اسپرم در مردان نابارور ایدیوپاتیک انجام شد.
روش کار: این مطالعه مورد- شاهدی از اردیبهشت تا اسفند 1403 بر روی 300 نفر از مردان مراجعه کننده به مرکز ناباروری ابن سینا انجام شد. گروه مورد شامل 150 مرد با DFI اسپرم بیشتر از 30% و گروه شاهد، مردان با DFI کمتر از 20% بود. DFI اسپرم با کیت SDFA تعیین شد. دریافتهای غذایی با پرسشنامه بسامد خوراک نیمه کمّی روا و پایا برای یک سال گذشته جمعآوری شد. رابطه هر یک از گروه های غذایی با DFI اسپرم بررسی شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 22) و آزمون های کای اسکوئر، من ویتنی یو و رگرسیون لجستیک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد.
یافته ها: افرادی که در بالاترین سهک مصرف سبزیجات قرار داشتند، با 28% کاهش احتمال DFI بالا مواجه بودند (002/0=Ptrend). همچنین مصرف میوه ها با 35% کاهش خطر همراه بود (001/0>Ptrend). مصرف سبزیجات زرد و نارنجی با 23% کاهش (005/0=Ptrend) و ترکیب میوه ها و سبزیجات با 40% کاهش خطر (001/0>Ptrend) اثرات محافظتی نشان دادند. از سوی دیگر، مصرف لبنیات پرچرب با 251% افزایش خطر (001/0=Ptrend)، گوشت های فرآوری شده با 227% افزایش (001/0=Ptrend) و چربی های جامد با 119% افزایش خطر DFI اسپرم مرتبط بودند (001/0>Ptrend). همچنین مصرف ماهی (28% کاهش)، مغزدانه ها (39% کاهش) و روغن زیتون (21% کاهش) همگی ارتباط معکوس و معناداری با DFI نشان دادند (برای همه موارد 05/0>Ptrend).
نتیجه گیری: رژیم غذایی غنی از سبزی ها، میوه ها، ماهی، مغزدانه ها و روغن زیتون با DFI اسپرم ارتباط معکوس دارد، درحالی که مصرف لبنیات پرچرب، گوشت های فرآوری شده و چربی های جامد ممکن است خطر آسیب به DNA اسپرم را افزایش دهد.